AIIR คืออะไร

AIIR

AIIR ย่อมาจาก Airborne Infection Isolation Room แปลเป็นไทยได้ว่า ห้องเดี่ยวแยกผู้ป่วยติดเชื้อทางอากาศ

แล้ว AIIR มีประโยชน์อะไร

AIIR มีไว้เพื่อให้ผู้ป่วยโรคติดเชื้อที่แพร่กระจายผ่านทางลมหายใจพักรักษาตัวขณะเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ที่ผ่านมาโรคที่ถูกคุ้นกันมากที่สุดคือวัณโรคปอดระยะแพร่กระจายเชื้อ (ผู้ป่วยวัณโรคปอดหรือวัณโรคนอกปอดเมื่อได้รับยารักษาสม่ำเสมอระยะนึงแล้ว และเชื้อไม่ดื้อยา การแพร่กระจายเชื้อทางลมหายใจจะลดน้อยลงจนถือว่าไม่แพร่กระจายเชื้อ)

แล้วที่ผ่านๆ มา โรงพยาบาลไม่มีห้อง AIIR บ้างเลยหรือ

ที่ผ่านๆ มา โรงพยาบาลมีห้อง AIIR น้อยมากด้วยเหตุผลบางประการเช่น

  1. โรคกลุ่มนี้พบลดลงเนื่องด้วยวิทยาการทางการแพทย์ที่ก้าวหน้า ความจำเป็นที่จะต้องมีห้อง AIIR จึงน้อยลงมาก
  2. ห้อง AIIR ไม่เหมาะกับคนไข้อื่นๆ ที่มารักษาในโรงพยาบาล เพราะเป็นห้องที่ต้องรับอากาศภายนอกเข้ามาในห้องตลอดเวลา โรงพยาบาลจะเปิดใช้ห้องนี้เฉพาะผู้ป่วยกลุ่มนี้เท่านั้น

ทำไมห้อง AIIR ถึงไม่เหมาะกับคนไข้อื่นๆ

เพราะเราไม่อยากให้เชื้อระยะแพร่กระจายเหล่านี้ติดต่อไปสู่คนอื่นๆ เช่น หมอ พยาบาลและคนไข้ท่านอื่นในโรงพยาบาล หากผู้ป่วยโรคติดเชื่ออยู่กับคนไข้โรคอื่น โดยเฉพาะคนไข้ที่เปราะบาง อายุมาก มีโรคประจำตัว มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น คนไข้ที่ใช้สเตียรอยด์ หรือคนไข้ที่เป็นมะเร็งของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาว

แล้ว AIIR เกี่ยวกับ COVID19 ตรงไหน แล้วเราควรมี AIIR เพื่อ COVID19 หรือไม่?

COVID19 ส่วนใหญ่แล้วไม่ได้แพร่เชื้อทางลมหายใจ airborne โรคนี้นี้ตามปกติมีการแพร่เชื้อทางฝอยละอองหรือละอองฝอย droplet แต่เมื่อมีเหตุบางอย่างที่สร้างละอองลอย aerosol ช่วงเวลานั้น COVID จึงมีโอกาสที่จะแพร่กระจายเชื้อทางอากาศได้ (Airborne transmission)

พฤติกรรมอะไรที่ทำให้เกิดละอองลอยบ้าง

AGP (aerosol generating procedure) แปลว่าหัตถการที่สร้างละอองลอย
ได้แก่ การใส่-ถอดท่อหายใจ การดูดเสมหะ การพ่นยาทางลมหายใจ การใช้เครื่องช่วยหายใจ รวมถึงการกรอฟันทางทันตกรรม เป็นต้น

AGP จะทำให้เกิดละอองลอยมากน้อยขึ้นอยู่กับกิจกรรมที่เกิดระหว่างรักษาพยาบาล ถ้าหัตถการสั้นๆ ระยะเวลาสั้น ก็จะเกิดละอองลอยน้อย หรือการใช้เครื่องช่วยหายใจก็เกิดละอองลอยจนกว่าจะหยุดใช้

หยุดหัตถการเท่ากับหยุดละอองลอย

ซึ่งถ้าเข้าใจตรงนี้ก็บริหารจัดการได้ง่าย

ลองนึกถึงสิ่งของเหล่านี้ดู ยางอะไหล่, แบตสำรอง, ถังเก็บน้ำมันสำรอง, แผนสอง, หลอดไฟฉุกเฉิน, คอมฟอร์ตร้อย, ร่มท้ายรถ, ชุดกันฝนในกระเป๋า

เหล่านี้ล้วนเป็รของสำรองเอาไว้ใช้ยามฉุกเฉิน มีไว้จำนวนนึงก็พอไม่ต้องมาก ไม่ต้องสะสม

สรุปได้ว่า

AIIR หรือห้องเดี่ยวแยกสำหรับผู้ป่วยโรคแพร่กระจายเชื้อทางอากาศจึงจำเป็นบ้างในโรงพยาบาล แต่ควรมีเท่าที่จำเป็นเพราะเป็นการสำรอง

และ AIIR ก็จำเป็นมากสำหรับใน ICU เพราะใช้เครื่องช่วยหายใจเกือบทุกเตียง มีละอองลอยตลอดเวลา

ปรับปรุงจากบันทึกของ อาจารย์ ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์